( 430 ) - شخصى كه در مسافرت است و نماز خود را در قطار يا اتوبوس در حال حركت مىخواند و آن به دليل خوف از نفس يا جا ماندن مىباشد ، حكم نماز او چگونه است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ اگر وقت نماز تنگ است ، هر اندازه مىتواند در همان حال شرايط نماز را رعايت كند ، نمازش صحيح است ؛ و همينطور است در صورتى كه خوف بر نفس داشته باشد يا از جا ماندن از آن وسيله در عسر و حرج مىافتد ، و الله العالم . ( 431 ) در نمازهاى جهريّه و اخفاتيّه غير از حمد و سوره باقى اذكار را بلند خواندن يا آهسته خواندن اختيارى است يا خير ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ مخيّر است در هر دو نماز بلند بخواند يا آهسته ، و الله العالم . ( 432 ) كسى كه وظيفه‌اش نماز ظهر است و با نيّت نماز ظهر شروع كرده ولى حمد و سوره را به نيّت نماز عصر مىخواند و بعد از ركوع متوجه مىشود ، حكم نماز چگونه است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ نماز ظهر صحيح است ، و الله العالم . ( 433 ) اگر وقت فضيلت نمازهاى يوميه دارد تمام مىشود ، آيا بازهم مقدّم داشتن نماز قضا بهتر است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ در اين صورت نماز يوميه مقدّم بر قضا است ، و الله العالم . ( 434 ) انسان قبل از نماز در يك وضعى بود كه اگر با آن وضع نماز مىخواند نمازش باطل بود مثلًا لباسش و يا بدنش متنجس بود يا مكانش و يا لباسش غصبى بود و هكذا ؛ حال نمازى خواند ، بعد از نماز به شك افتاد كه آيا نمازش را با همان وضع اوّلى خوانده كه نماز با آن صحيح نبود و يا اينكه قبل از شروع به نماز آن وضع را تغيير داده بود به وضع ديگرى كه نماز با آن صحيح است ، آيا نمازى كه خوانده است صحيح است يا نه ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ نمازى كه خوانده محكوم به صحت است ، و الله العالم .